نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیئت علمی/بخش تحقیقات علوم زراعی-باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

2 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، اراک. ایران.

3 3. بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران.

4 4. بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران.

5 5. بخش تحقیقات علوم زراعی-باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک،

10.22092/jwra.2024.364411.1025

چکیده

به منظور ارزیابی اثر روش های مختلف آبیاری بر عملکرد دانه لوبیا چیتی و کارایی مصرف آب پژوهشی در سال‌های 1401 و 1402 در پردیس تحقیقات و آموزش لوبیا خمین اجرا گردید. آزمایش به صورت ناحیه‌ای در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. روش‌های آبیاری در چهار سطح (آبیاری بارانی به صورت کلاسیک ثابت با آبپاش متحرک، بارانی نیوفیت، رین فلت و قطر‌ه‌ای نواری) در عامل ناحبه قرار گرفتند و ارقام لوبیاچیتی (لاین 21492 و ارقام کوشا و صالح) با سه تیپ رشدی مختلف در این ناحیه‌ها به صورت تصادفی کشت گردیدند. نتایج آزمایش نشان داد که بیشترین میزان مصرف آب (12500 متر مکعب در هکتار) متعلق به روش آبیاری بارانی کلاسیک بود. کمترین میزان مصرف آب (6600 متر مکعب در هکتار) نیز در روش آبیاری قطر‌ه‌ای مشاهده شد و روش‌های آبیاری نیوفیت و رین فلت که مصرف آب تقریبا مشابهی داشتند (حدود 11000 مترمکعب در هکتار) در بین دو روش پرمصرف و کم‌مصرف قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد که اثر روش آبیاری بر اجزای عملکرد و عملکرد دانه لوبیاچیتی معنی‌دار بود. ولی اثر رقم تنها بر عملکرد دانه معنی‌دار شد. بیشترین مقدار عملکرد دانه (9/296 گرم در متر مربع) به روش آبیاری قطر‌ه‌ای تعلق داشت و کمترین میزان این ویژگی (7/228 گرم در متر مربع) در تیمار آبیاری بارانی کلاسیک مشاهده شد. در بین ارقام نیز بیشترین و کمترین عملکرد دانه (به ترتیب 1/274 و 3/236 گرم در متر مربع) به ترتیب متعلق به رقم کوشا و صالح بود. همچنین بیشترین (45/0 کیلوگرم بر مترمکعب) و کمترین مقدار کارایی مصرف آب (18/0 کیلوگرم بر مترمکعب) به‌ترتیب در روش‌های آبیاری قطر‌ه‌ای و بارانی کلاسیک بدست آمد. بطور کلی نتایج آزمایش نشان داد که روش آبیاری قطر‌ه‌ای علاوه بر کاهش مصرف آب موجب بهبود شاخص‌های عملکرد لوبیاچینی و افزایش کارایی مصرف آب شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Evaluation of the effect of different irrigation methods on the yield of chitti bean and the efficiency of water consumption

نویسندگان [English]

  • Seyed Mohsen seyedi 1
  • mostafa goodarzi 2
  • Sedighe Ashtari 3
  • Maryam Hatamabadi Farahani 4
  • Abolghasem Sarlak 5

1 Crop and Horticultural Science Research Department, Markazi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center Research and Education Center (AREEO), Arak, Iran.

2 Instructor of Markazi Agricultural and natural Resources Research and Education Center. Arak.Iran.

3 3. Plant Protection Research Department, Markazi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, AREEO, Arak, Iran.

4 4. Plant Protection Research Department, Markazi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, AREEO, Arak, Iran.

5 5. Crop and Horticultural Science Research Department, Markazi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center Research and Education Center, AREEO, Arak, Iran.

چکیده [English]

To evaluate the effect of different irrigation methods on the amount and efficiency of water consumption and yield of chitti beans, a research study was conducted in 2022 and 2023 at the Bean Research and Education Center in Khomein, Iran. The study was designed as a multi-location (regional) experiment using a randomized complete block design with three replications. The irrigation methods were categorized into four treatment levels: classical sprinkler irrigation, New-fit sprinkler irrigation, rain flat irrigation, and drip tape irrigation. Different types of chitti bean cultivars (line 21492 and Kousha and Saleh cultivars) with three growth habits were randomly sown in these locations. The experimental results showed that the most water consumption (12500 m3 ha-1) belonged to the classical sprinkler irrigation method. The least water consumption (6600 m3 ha-1) was also observed in the drip tape irrigation method, and the New-fit sprinkler and Rain flat irrigation methods, which had almost the same water consumption (about 11000 m3 ha-1), were placed between the two high-consumption and low-consumption methods. Also, the highest and lowest values of water consumption efficiency (0.45 and 0.18 kg m-3, respectively) were obtained in drip tape and classical sprinkler irrigation methods, respectively. The results of data analysis variance showed that the irrigation method effect on yield components and grain yield was significant. But the effect of cultivar was significant only on grain yield. The highest (296.9 g m-2) and the least (228.7 g m-2) values of grain yield were observed in the drip tape irrigation and classical sprinkler irrigation, respectively. Among the cultivars, the highest grain yield belonged to Kousha and Saleh cultivars. In general, the experiment results demonstrated that the drip tape irrigation method not only decreased water consumption but also led to improving yield components of chitti bean and higher water use efficiency.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Classical sprinkler
  • Drip tape irrigation
  • Kousha cultivar
  • Yield components