موسسه تحقیقات خاک و آب پژوهش آب در کشاورزی 2228-7140 38 3 2024 12 10 Water productivity of potato in cold, moderate and hot climates of Kermanshah province بهره‌وری آب سیب‌زمینی در اقلیم‌های سرد، معتدل و گرم استان کرمانشاه 185 199 132470 10.22092/jwra.2024.367255.1058 FA مهدی جوزی استادیار، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، نیازعلی ابراهیمی پاک دانشیار بخش تحقیقات آبیاری، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. فردین حامدی مربی بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، Journal Article 2024 10 08 Knowing and determining the water productivity is the first step to improve it. The aim of this research is to determine the water productivity of potato plants in hot, moderate and cold climates of Kermanshah province. In the mentioned climates, Qasr-e-Shirin, Kermanshah and Sonqor cities, which had the largest area under potato cultivation, were selected as the areas for conducting this research. For this purpose, 35 farms were selected under the conditions of farmers in 2021-2022. The total volume of irrigation water of each of the selected farms was measured during the growing season. Effective precipitation was determined using the USDA equation. The amount of water consumed by farms was also calculated from the total amount of irrigation water and effective precipitation. After harvesting the crop and determining the yield of potatoes by dividing the amount of yield by the amount of water consumed, the water productivity of the selected farms was determined. SPSS software and ANOVA analysis of variance were used for statistical analysis of the results. The results showed that the average volume of potato irrigation water in the sprinkler method in Qasr-e-Shirin, Kermanshah and Sonqor cities was 7507, 7186, and 6739 m3 ha-1, respectively, and their average water consumption was 8002, 7246, and 6783 m3 ha-1, respectively. The average yield of potatoes in these cities was 24100, 35500 and 36100 kg ha-1, respectively. Therefore, the average water productivity of potatoes in these cities was 3.4, 4.9 and 5.7 kg m-3, respectively. Therefore, the results showed that the water productivity of potatoes in Qasr-e-Shirin city is 30%, and 40% lower than in Kermanshah and Sonqor cities, respectively, and the most important reasons are the lower yield and the larger volume of irrigation water and potato water consumption in this city. Therefore, it is possible to increase yield and reduce water consumption and finally increase the water productivity of potato by managing agronomic and breeding, and training farmers in order to reduce water consumption in this city. شناخت و تعیین مقدار بهره‌وری آب مصرفی اولین گام جهت بهبود آن می‌باشد. هدف این پژوهش تعیین بهره‌وری آب مصرفی گیاه سیب‌زمینی در اقلیم‌های گرم، معتدل و سرد استان کرمانشاه است. در اقلیم‌های ذکر شده به‌ترتیب شهرستان‌های قصر شیرین، کرمانشاه و سنقر که دارای بیشترین سطح زیر کشت سیب‌زمینی بودند به‌عنوان مناطق انجام این پژوهش انتخاب شدند. به این منظور 35 مزرعه تحت شرایط زارعین در سال 1401-1400 انتخاب شد. حجم کل آب آبیاری هر یک از مزارع منتخب در طول فصل رشد اندازه‌گیری گردید. بارش مؤثر با استفاده از رابطه USDA تعیین شد. حجم آب مصرفی مزارع نیز از مجموع حجم آب آبیاری و بارش مؤثر محاسبه گردید. بعد از برداشت محصول و تعیین عملکرد سیب‌زمینی از تقسیم مقدار عملکرد بر حجم آب مصرفی، بهره‌وری آب مصرفی مزارع منتخب تعیین شد. برای تحلیل آماری نتایج از نرم‌افزار SPSS و آنالیز واریانس ANOVA استفاده شد. نتایج نشان داد میانگین حجم آب آبیاری سیب‌زمینی در روش بارانی در شهرستان‌های قصر شیرین، کرمانشاه و سنقر به‌ترتیب 7507، 7186 و 6739 مترمکعب در هکتار و میانگین حجم آب مصرفی آن‌ها نیز به‌ترتیب 8002، 7246 و 6783 مترمکعب در هکتار به‌دست آمد. میانگین عملکرد سیب‌زمینی در این شهرستان‌ها نیز به‌ترتیب 24100، 35500 و 36100 کیلوگرم در هکتار حاصل گردید. بنابراین میانگین بهره‌وری آب مصرفی سیب‌زمینی در این شهرستان‌ها به‌ترتیب 4/3، 9/4 و 7/5 کیلوگرم بر مترمکعب به‌دست آمد. لذا نتایج حاصل نشان داد مقدار بهره‌وری فیزیکی آب مصرفی سیب‌زمینی در شهرستان قصر شیرین نسبت به دو شهرستان کرمانشاه و سنقر به‌ترتیب 30 و 40 درصد کمتر است که مهم‌ترین دلایل آن کمتر بودن عملکرد و بیشتر بودن حجم آب آبیاری و آب مصرفی سیب‌زمینی در این شهرستان می‌باشد. لذا می‌توان با مدیریت به‌زراعی و به‌نژادی و آموزش کشاورزان در راستای کاهش مصرف آب در این شهرستان اقدام به افزایش عملکرد و کاهش مصرف آب و نهایتاً افزایش بهره‌وری فیزیکی آب مصرفی سیب‌زمینی کرد.

https://wra.areeo.ac.ir/article_132470_11c6b8c8bd7f806d56d1a3b92e6dc21b.pdf

موسسه تحقیقات خاک و آب پژوهش آب در کشاورزی 2228-7140 38 3 2024 11 21 Evaluation of the Effect of Three Methods of Drip and Deep Subsurface Irrigation with Different Amounts of Water on Vegetative and Reproductive Characteristics of Orange Trees in Kerman ارزیابی تأثیر سه روش آبیاری قطره‏ای و زیرسطحی عمقی و مقادیر مختلف آب بر صفت‏های رویشی و زایشی درختان پرتقال در کرمان 201 215 132318 10.22092/jwra.2024.365296.1035 FA اسماعیل مقبلی دامنه استادیار، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جیرفت، ایران. سهیلا محمدرضاخانی پژوهشگر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جیرفت، ایران Journal Article 2024 04 16 To evaluate the effect of deficit irrigation and different methods of irrigation, a field factorial experiment was carried out based on randomized complete block design with three replications at the Research Station of South Kerman Agricultural and Natural Resources Research and Education Center. In this study, the effect of different levels of irrigation (100 % of evapotranspiration (ET) in total growing stages, 60-100 % ET, and 80 % ET, except in the flowering and fruit-filling stages) under three irrigation methods (deep subsurface irrigation, subsurface drip, and surface drip) were evaluated on orange trees vegetative and reproductive traits, yield, water use efficiency, and water saving. The results showed that application of deficit irrigation based on 80% water requirement increased water use efficiency and water saving, and reduced the vegetative growth compared to normal irrigation by 3.88%, 17%, and 13.87 %, respectively. With application of deficit irrigation, yield was reduced by 13.55% compared to normal irrigation, but this reduction was not statistically significant. Subsurface irrigation caused water saving, increased vegetative traits, yield and water use efficiency, compared to surface drip irrigation by 10%, 17.02%, 17.19%, and 29.62 %, respectively. Also, the results showed that application of deep subsurface deficit irrigation (80% ET) saved 889.58 m3 of water/ha. Therefore, it can be concluded that deep subsurface irrigation can prevent the decrease in the quantity and quality of the product while saving water consumption. برای ارزیابی تأثیر کمآبیاری و روشهای مختلف آبیاری درختان پرتقال، آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکه ای کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقاتی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان اجرا شد. در این پژوهش، تأثیر مقادیر مختلف آبیاری (آبیاری بر اساس 100% تبخیر و تعرق گیاه در تمامی مراحل رشد گیاه، آبیاری بر اساس تناوب 100-60% تبخیر و تعرق گیاه، و آبیاری بر اساس 80% تبخیر و تعرق گیاه به‌جز در مراحل گلدهی و تشکیل میوه) در سه روش آبیاری زیرسطحی عمقی، قطرهای زیرسطحی، و قطرهای سطحی روی عملکرد، کارایی مصرف آب، و صرفه‏ جویی در مصرف آب در طول دوره رشد درختان پرتقال ارزیابی شد. نتایج نشان داد که کمآبیاری کنترل‌شده بر اساس 80 درصد نیاز آبی گیاه سبب افزایش کارایی مصرف آب به مقدار 3/88%، صرفهجویی در مصرف آب به مقدار 17% و کاهش معنیدار 13/87% ویژگیهای رویشی در مقایسه با آبیاری کامل شد. با اعمال کمآبیاری، اگرچه مقدار عملکرد 13/55% نسبت به آبیاری کامل کاهش یافت، اما این کاهش معنیدار نبود. نتایج همچنین نشان داد که کاربرد روش آبیاری زیرسطحی عمقی همراه با اعمال کم آبیاری به مقدار 80% نیاز آبی سبب صرفه جویی در مصرف آب به مقدار 889 متر مکعب در هکتار (25/33%) میشود؛ بنابراین میتوان نتیجه گیری کردکه سامانه آبیاری زیرسطحی عمقی میتواند ضمن صرفه جویی در مصرف آب از کاهش کمیت و کیفیت محصول جلوگیری کند.

https://wra.areeo.ac.ir/article_132318_41da56317dc01286cee2b6b3e712910b.pdf

موسسه تحقیقات خاک و آب پژوهش آب در کشاورزی 2228-7140 38 3 2024 12 10 Factors Affecting Wheat Water Productivity in Water Users Cooperatives Downstream Lands of Doosti Dam عوامل مؤثر بر بهره‌وری آب گندم در تعاونی‌های آب‌بران زمین‌های پایین‌دست سد دوستی 217 237 132493 10.22092/jwra.2024.365941.1044 FA محمد طیرانی صفریان دانشجوی کارشناسی ارشد توسعه کشاورزی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. محمد رضا محبوبی دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. علی کرامت زاده دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. 0000-0001-7470-4578 Journal Article 2024 06 02 This research aimed to determine the physical and economic productivity of water in wheat production and the factors affecting the farm water productivity of water user’s cooperatives in the downstream area of Doosti Dam in Sarakhs County Khorasan Razavi Province. In this study, physical productivity through the CPD index (amount of product produced per cubic meter of water consumed) and economic productivity using BPD (income per cubic meter of water consumed) and NBPD (net income per cubic meter of water used) were calculated. The necessary information was collected by completing 274 questionnaires from the farmers who were members of water user cooperatives. The results showed that for wheat products, the CPD index was 1.35 kg/m3, the BPD index was 152920 Rials/m3, and the NBPD index was 94710 Rials/m3. The results of the mean comparison test showed that there was significant difference between the physical and economic water productivity indicators of different groups of respondents according to the level of education, relationship with the extension agent, participation in training courses, the geometric shape of the farm and the number of plots of land owned. The results of the correlation test showed a positive and significant relationship between the variables of agricultural experience, income, the number of active family members in agricultural work, the number of training courses attended, the frequency of referrals to extension agents, the components of social capital, technical and agricultural actions. Also, there was a negative and significant relationship between the variables of the distance from the source to the field and the duration of each irrigation cycle with the CPD, BPD, and NBPD. The regression analysis results showed that the variable of agricultural income with a positive effect played a greater role in predicting the CPD and the variable of the duration of each irrigation round with a negative effect played a greater role in predicting the BPD and NBPD. Due to the negative effect of the Net Benefit Per Drop duration of each irrigation on the economic productivity of water, it is suggested to carry out irrigation according to wheat needs and with a method that consumes less water. این پژوهش با هدف تعیین بهرهوری فیزیکی و اقتصادی آب در تولید محصول گندم و عوامل موثر بر آن در تعاونی‌های آب‌بران زمینهای پایین دست سد دوستی شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی انجام شد. در این پژوهش، بهرهوری فیزیکی از طریق شاخص CPD[1](میزان محصول تولیدی به ازای هر مترمکعب آب مصرفی) و بهرهوری اقتصادی با استفاده از شاخصهای BPD[2] (درآمد به ازای هر مترمکعب آب مصرفی) و NBPD[3] (درآمد خالص به ازای هر مترمکعب آب مصرفی) محاسبه گردید. اطلاعات لازم از طریق تکمیل 274 پرسشنامه از کشاورزان گندم کار عضو تعاونیهای آببران گردآوری شد. نتایج نشان داد که برای محصول گندم شاخص CPD معادل 1/35 کیلوگرم بر مترمکعب، شاخص BPD معادل 152920 ریال بر مترمکعب و شاخص NBPD معادل،94710 ریال بر مترمکعب است. نتایج آزمون مقایسه میانگین نشان داد که تفاوت معنیداری بین شاخصهای بهرهوری فیزیکی و اقتصادی آب گروههای مختلف پاسخگویان بر حسب سطح تحصیلات، ارتباط با مروج، شرکت در دوره‌های آموزشی، شکل هندسی مزرعه و تعداد قطعات زمین تحت مالکیت وجود دارد. نتایج آزمون همبستگی نشان داد که بین متغیرهای سابقه کار کشاورزی، درآمد، تعداد اعضای فعال خانواده در کار کشاورزی، تعداد دوره‌های آموزشی شرکت کرده، دفعات مراجعه به مروج، مولفههای سرمایه اجتماعی، اقدامات فنی و زراعی، رابطه مثبت و معنیدار وجود داشت. همچنین، رابطه بین متغیرهای فاصله منبع تا مزرعه و مدت هر نوبت آبیاری با شاخص‌های بهره‌وری فیزیکی و اقتصادی آب به گونه ای معنیدار منفی بود. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که متغیر درآمد کشاورزان با تأثیر مثبت، بیشترین نقش را در افزایش بهرهوری فیزیکی آب (CPD) داشت و متغیر مدت زمان هر نوبت آبیاری با تأثیر منفی، بیشترین نقش را در بهرهوری اقتصادی (BPD و NBPD) نشان داد. با توجه به تأثیر منفی متغیر مدت زمان هر نوبت آبیاری بر بهرهوری اقتصادی آب، انجام آبیاری متناسب با نیاز گندم و با روشی که حجم آب کمتری مصرف شود، پیشنهاد میگردد. [1] -Crop Per Drop [2] -Benefit Per Drop [3]- Net Benefit Per Drop

https://wra.areeo.ac.ir/article_132493_7b4999f035ae269e813bb8f3c7b70573.pdf

موسسه تحقیقات خاک و آب پژوهش آب در کشاورزی 2228-7140 38 3 2024 12 10 Valuating the Accuracy of Models Based on Thermal and Optical Satellite Data to Estimate Soil Moisture with Different Textures in Haft-Tapeh Sugarcane Agro- Industry ارزیابی دقت مدل‌های مبتنی بر داده‌های ماهواره‌ای حرارتی و نوری برای تخمین میزان رطوبت خاک سطحی با بافت‌های متفاوت در کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه 239 255 132495 10.22092/jwra.2024.367149.1056 FA مهدی کایدانی دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آب، دانشگاه شهیدچمران اهواز.اهواز، ایران. عبدالرحیم هوشمند استاد گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. سعید حمزه دانشیار گروه سنجش از دور و GIS ، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 2024 09 28 Soil moisture is one of the key parameters in the management of water, soil and plant resources. Due to problems such as discontinuity in taking samples, lack of access to sufficient information about the characteristics of the regions, as well as spending a lot of time and money to estimate the amount of available soil moisture and its spatial changes, the use of satellite images is proposed as a cost-effective and efficient method. The thermal-visible trapezoidal model is based on the interpretation of pixel distribution in LST-V1 space, which is used to estimate soil surface moisture or real evapotranspiration. The aim of this study was to estimate soil moisture during the season of 2021-22 for three different soil textures in Haft-Tapeh Sugarcane Agro-industry Company. This was done by Landsat 8 and 9 satellite images and using thermal and optical trapezoidal methods. The results indicated similar accuracy of both models in estimating soil moisture in all three soil textures. Based on the fitted regression relationship between both models and the percentage of volumetric soil moisture in the measured points, the highest coefficient of explanation obtained between was 0.96 for the thermal trapezoidal model and 97.00 for the optical trapezoidal model, in loamy soil texture. This indicated the exact fit and distribution of data in LST-V1 and STR-VI space by the desired models. Also, for the efficiency of the obtained maps, the lowest value of RMSE percentage was calculated for the two models in loamy soil texture as 3.74 and 3.77, respectively. In general, it can be concluded that optical and thermal trapezoidal models predict soil moisture with a small difference and with high accuracy for all the three loamy soil textures. رطوبت خاک یکی از پارامترهای کلیدی در مدیریت منابع آب، خاک و گیاهان به شمار می‌رود. به دلیل مشکلاتی نظیر ناپیوستگی در برداشت نمونه‌ها، عدم دسترسی به اطلاعات کافی در مورد ویژگی‌های مناطق، و نیز صرف هزینه و زمان زیاد برای برآورد میزان آب قابلدسترس خاک و تغییرات مکانی آن، استفاده از تصاویر ماهواره‌ای به عنوان روشی به صرفه و کارآمد مطرح می‌شود. مدل ذوزنقهای حرارتی- مرئی بر اساس تفسیر توزیع پیکسل در فضای LST-V1 است که این فضا برای تخمین رطوبت سطحی خاک یا تبخیر-تعرق واقعی استفاده میشود. هدف از این مطالعه برآورد رطوبت خاک با استفاده از تصاویر ماهوارهای لندست 9 و 8 در طول فصل داشت گیاه در دوره 02-1401 و با استفاده از مدلهای ذوزنقه حرارتی و نوری در شرکت کشت و صنعت نیشکر هفتتپه در سه بافت خاک متفاوت بود. نتایج حاکی از دقت مشابه هر دو مدل در برآورد رطوبت خاک در هر سه بافت خاک است. بر اساس رابطه رگرسیونی برازش شده بین هر دو مدل و درصد رطوبت حجمی خاک در نقاط اندازه گیری شده بیشترین ضریب تبیین بدست آمده بین داده های مشاهده ای و بدست آمده برای مدل ذوزنقه حرارتی 0/96 و برای مدل ذوزنقه نوری 0/97 در بافت خاک لومی است. که نشاندهنده برازش و پراکنش دقیق داده ها در فضای LST-V1 و STR-VI توسط مدلهای مورد نظر است. همچنین بهمنظور کارایی نقشه های بدست آمده کمترین مقدار درصد RMSE برای دو مدل در بافت خاک لومی و به ترتیب 3/74 و 3/77 محاسبه گردید. در حالت کلی میتوان نتیجه گرفت که مدلهای ذوزنقه نوری و حرارتی رطوبت خاک را با اختلاف کم و با دقت بالا برای هر سه بافت خاک پیشبینی میکنند.

https://wra.areeo.ac.ir/article_132495_3f0abc286c729cb4515834a9282a5cd1.pdf

موسسه تحقیقات خاک و آب پژوهش آب در کشاورزی 2228-7140 38 3 2024 12 10 Simulating Grain Yield and Water Use Efficiency of Autumn Rapeseed Using APSIM-canola Model in Lorestan Province شبیه‌سازی عملکرد و کارایی مصرف آب کلزای پاییزه با استفاده از مدل APSIM-canola در استان لرستان 257 278 132494 10.22092/jwra.2024.365786.1041 FA مژگان صادقی دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران. سجاد رحیمی مقدم استادیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران. اسماعیل محمدی احمدمحمودی دانش‌آموخته دکترای گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، ایران. خسرو عزیزی استاد گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران. Journal Article 2024 05 19 In recent years, enhancing crop grain yield and water use efficiency have become among the important objectives of researchers. Therefore, this study was conducted to identify the optimal combination of cultivar and irrigation in autumn rapeseed. To do this, the current research was carried out using APSIM simulation model on three autumn rapeseed cultivars (Hyola308, Hyola401, and RGS003) and four irrigation treatments (full irrigation, withholding irrigation at flowering stage, withholding irrigation at pod initiation stage, and withholding irrigation at grain filling period) in four counties of Lorestan Province. The results showed that the highest grain yield in Khorramabad, Pol-e Dokhtar, and Kuhdasht was obtained with Hyola401 cultivar and full irrigation (5361, 5378, and 4488 kg.ha-1, respectively), while in Aleshtar, cultivation of Hyola308 cultivar and withholding irrigation in one of the treatments led to the highest yield (2634 kg.ha-1). The results also showed that Hyola401 cultivar and withholding irrigation at flowering stage in Pol-e Dokhtar and Khorramabad and full irrigation in Kuhdasht (0.457, 0.398, and 0.307 kg.m-3, respectively) led to the highest crop water use efficiency in these counties. In Aleshtar, Hyola308 cultivar and withholding irrigation at flowering stage resulted in the highest crop water use efficiency (0.239 kg.m-3). Overall, the results showed that for these rapeseed agro-ecosystems, the air temperature in each county played a key role in choosing the optimal cultivar (i.e. cultivars with higher percentage of fertile pods under water stress conditions) and proper irrigation management. در سال‌های اخیر، بهبود عملکرد و افزایش کارایی مصرف آب محصولات زراعی به یکی از اهداف مهم پژوهش‌گران تبدیل شده است. از این‌رو، هدف این پژوهش شناسایی رقم مناسب و روش آبیاری بهینه در گیاه کلزای پاییزه بود. به این منظور، پژوهشی با استفاده از مدل شبیه سازی APSIM بر روی سه رقم کلزای پاییزه Hyola308، Hyola401 و RGS003 و چهار تیمار آبیاری (آبیاری کامل، قطع آبیاری در گلدهی، قطع آبیاری در غلافبندی و قطع آبیاری در پر شدن دانه) در چهار شهرستان استان لرستان انجام شد. نتایج بهدست آمده نشان داد که بیشترین عملکرد دانه در خرمآباد، پلدختر و کوهدشت با کشت رقم Hyola401 و آبیاری کامل (به ترتیب 5361، 5378 و 4488 کیلوگرم در هکتار) و در شهرستان الشتر با کشت رقم Hyola308 و استفاده از یکی از تیمارهای قطع آبیاری (2634 کیلوگرم در هکتار) بهدست آمد. نتایج همچنین نشان داد که کشت رقم Hyola401 و قطع آبیاری در مرحله گلدهی در پلدختر و خرمآباد و آبیاری کامل در کوهدشت بهترتیب با 0/457، 0/398 و 0/307 کیلوگرم بر مترمکعب منجر به بیشترین کارایی مصرف آب در این مناطق شد. در شهرستان الشتر نیز کشت رقم Hyola308 و قطع آبیاری در مرحله گلدهی بیشترین کارایی مصرف آب (0/239 کیلوگرم بر مترمکعب) را موجب گردید. یافته های این پژوهش نشان داد که در بوم نظامهای کشت کلزا در این مناطق، گزینش رقم مناسب (ارقام با درصد بیشتر غلاف بارور در شرایط تنش رطوبتی) و اتخاذ روش صحیح مدیریت آبیاری، به شکل قابل توجهی به شرایط دمایی آن منطقه بستگی دارد.

https://wra.areeo.ac.ir/article_132494_3d5ee48975c1a6c4e0339fa1795af12d.pdf

موسسه تحقیقات خاک و آب پژوهش آب در کشاورزی 2228-7140 38 3 2024 12 10 Investigation the Growth Characteristics of Some Pomegranate Genotypes Grafted on Selected Rootstocks in Saline Conditions بررسی ویژگی‌های رشد برخی از ژنوتیپ‌های انار پیوند شده روی پایه‌های انتخابی در شرایط شور 279 292 132471 10.22092/jwra.2024.366691.1051 FA علی مومن پور استادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران. امیر پرنیان استادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران. حسین بیرامی دانشیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران. محمد هادی راد دانشیار بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران. Journal Article 2024 08 12 To evaluate the growth characteristics of some pomegranate (Punica granatum) genotypes on selected rootstocks under saline conditions, a factorial experiment was carried out based on randomized complete block design, at the Chah Afzal Station of the National Salinity Research Center of Iran, in 2017-2022. The factors included rootstocks at four levels (1- Chah Afzal (CA), 2- Vahshi Babolsar (VB), 3- Narak Lasjerd Semnan (NL), and 4- Poost Siyah Ardakan, PS) and scions at three levels (1- Malas Yazdi (MY), 2- Rabab Niriz (RN) and 3- Chah Afzal). This research was done on sixty 4-year-old trees, with 240 observations (4 branches on each tree) with irrigation water salinity of 9±0.5 dS/m. The results showed that type of rootstock affected on the graft success percentage and the salinity tolerance of the grafted genotypes. The highest and lowest graft success percentages was observed in MY cultivar grafted on CA rootstock (96.77%) and CA genotype grafted on PS Ardakan rootstock (20.77%), respectively. The maximum height and diameter of the scions were observed in MY cultivar grafted on VB rootstock (131 cm and 16 mm, respectively). The highest relative water content was observed in RN cultivar grafted on CA (80.09%). This grafted compound had the lowest relative ions leakage (60%). The highest potassium content was observed in the leaves of CA genotype grafted on VB (1.4%) was RN grafted on VB (1.3%). Also, the lowest sodium content in each three grafted genotypes was observed on VB. In general, the genotypes grafted on VB and CA showed more tolerance to salinity. Genotypes grafted on PS Ardakan had not sufficient tolerance in saline conditions, so, the grafted combinations of RN/PS Ardakan and CA/PS Ardakan dried completely in the second year (2022). Overall, the grafted combinations of RN/V B and MY/VB were recognized as superior, followed by combinations of CA/ VB, MY/CA and RN/CA. این پژوهش با هدف بررسی ویژگیهای رشد برخی از ژنوتیپهای انار روی پایه های انتخابی در شرایط شور، به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در طی سالهای 1397 الی 1402 در ایستگاه چاه افضل مرکز ملی تحقیقات شوری انجام شد. عوامل این آزمایش شامل پایه (1-ژنوتیپ چاه افضل، 2- وحشی بابلسر، 3- نرک لاسجرد سمنان و 4- پوست سیاه اردکان ) و پیوندک (1- ملس یزدی، 2- رباب نیریز و 3- ژنوتیپ چاه افضل) بود. پیوندکها از ژنوتیپهای انتخاب شده به صورت شکمی (T)، در اویل خرداد ماه 1401 بر روی پایههای چهار ساله، پیوند شد و ویژگی های رشدی آنها در طی سالهای 1401 و 1402 در شوری ثابت آب آبیاری ( 0/2±9/3 دسیزیمنس بر متر) ارزیابی شد. ویژگیهای اندازهگیری شده شامل درصد گیرایی، ارتفاع و قطر پیوندکها، درصد نکروزه گی، تعداد پاجوش، تعداد تنه جوش، محتوی رطوبت نسبی، محتوی کلروفیلهایa ، b وکل، محتوی نشت یونی، درصد سدیم، پتاسیم و کلر برگها بودند. نتایج نشان داد که نوع پایه بر درصد گیرایی پیوندکها و میزان تحمل به شوری ژنوتیپ های پیوندی موثر بود. بیشترین و کمترین درصد گیرایی بهترتیب از رقم ملس یزدی پیوند شده روی پایه چاه افضل (96%) و ژنوتیپ چاه افضل پیوند شده بر روی پایه پوست سیاه اردکان (20%)، بهدست آمد. بیشترین میزان ارتفاع و قطر پیوندک در رقم ملس یزدی پیوند شده روی پایه وحشی بابلسر (بهترتیب 131 سانتیمتر و 16 میلیمتر) مشاهده شد. بیشترین محتوی رطوبت نسبی در برگهای ترکیب پیوندی رباب نیریز/ چاه افضل (80%) دیده شد. این ترکیب پیوندی، کمترین محتوی نشت یونی (60%) را نیز داشت. بیشترین محتوی پتاسیم در برگهای ژنوتیپ چاه افضل پیوند شده روی پایه وحشی بابلسر (1/4%) و رقم رباب نیریز پیوند شده روی پایه وحشی بابلسر (1/3%)، بود. همچنین کمترین محتوی سدیم، در هر سه ژنوتیپ پیوندی روی پایه وحشی بابلسر مشاهده گردید. در مجموع، ژنوتیپ های پیوند شده روی پایه های وحشی بابلسر و چاه افضل تحمل بیشتری به شوری از خود نشان دادند. پس از این پایهها، نرک لاسجرد سمنان قرار گرفت. ژنوتیپ های پیوند شده روی پایه پوست سیاه اردکان فاقد تحمل کافی در شرایط شور بودند. در مجموع ، ترکیبهای پیوندی رباب نیریز/ وحشی بابلسر و ملس یزدی/ وحشی بابلسر برتر تشخیص داده شد. پس از آنها میتوان به ترکیبهای پیوندی چاه افضل/ وحشی بابلسر، ملس یزدی/ چاه افضل و رباب نیریز/ چاه افضل اشاره نمود.

https://wra.areeo.ac.ir/article_132471_414789951023ee2ea4093e92e269eadc.pdf